Filateli Sözlüğü


Antiye: Üzerinde pul baskısı bulunan posta kartlarına verilen isimdir.



Blok: Posta pullarının üst üste veya yan yana zımbalı veya zımbasız, birbirinden ayrılmamış olarak meydana getirdiği gruba denir.



Dantel: Perforaj işlemi sonunda pulların kenarlarında meydana gelen dişlerdir.



Değer: Postada kullanılan değerli kağıtların üzerlerinde rakam ve bazılarında ayrıca yazı ile gösterilen ve bunların postadaki satış fiyatını belirten para tutarı veya bir serideki pullardan herhangi bir serideki pullardan herhangi biri.



Emisyon: Bir değerli kağıdın veya pulun tedavüle çıkarılması.


Erör: Değerli kağıtların basımı veya zımbalanması sırasında meydana gelen hata.


Ese: Baskı durumunu, pulu bastıran kuruluşa göstermek için hazırlanan provalardır. Bunlara hazırlık örnekleri de denebilir. Pulun hazırlanmasını görmek yönünden önemlidir. Eseler yalnız Posta İdarelerinin müze veya arşivlerinde bulunur satılmazlar.



Filatelik Zarf: İlk gün ve özel gün damgasını taşıyan özel zarflardır.


Filigran: Bazı pulların kağıdında bulunan ve ışığa tutulduğu zaman görülen yazı, çizgi, şekil veya motif gibi özel bir belirtidir.Pulun sahtesinin basılmasını önlemek için kullanılır.



Forma: Pul üzerindeki resmin (marj hariç)milimetre olarak boyutu (25 X 40 mm gibi).


Föyye: Üzerinde dantelli veya dantelsiz bir veya birkaç pul basılmış olan ve kenarlarında çoğu zaman yazılar taşıyan küçük pul tabakasıdır.


İlkgün Damgalı Zarf: Üzerlerinde bir anma veya sürekli pul serisi yapıştırılıp konuya ait ilk gün damgası ile damgalanmış, yazı ve motifler taşıyan özel zarflardır.



Lejand: Pul üzerindeki yazılar.



Maksimum Kart: Üzerinde büyütülmüş olarak bir posta pulundaki resim bulunan ve ayrıca basılmış veya yapıştırılmış olarak pulun kendisini taşıyan özel damgalı filatelik kart.


Marj: Pul tabakalarının ve anma bloklarının kenarlarında ve pulların çerçeveleri dışında kalan baskısız kısımlardır.


Özelgün Zarfı: Üzerlerine yapıştırılan pula özel bir filatelik damga basılan, damga konusu ile ilgili yazı ve motifler taşıyan özel zarflardır.

ozel_gun_zarfi.jpg



Özel tarih damgalı zarf: Üzerlerinde bir anma pulu, sürekli posta pulu veya pul baskısı yer alan, damganın konusu ile ilgili tasarım bulunmayan ve özel tarih damgası ile damgalanmış filatelik zarflardır.



Perforaj: Tabakalardaki ve anma bloklarındaki pulların birbirinden kolay ayrılabilmeleri için aralarının zımbalanması işlemidir.



Portföy: Bir anma pulu için bastırılan ve içinde söz konusu anma pulu, bununla ilgili FDC (ilkgün zarfı), kart veya öteki yayınlar bulunan filatelik dosyadır.



Posta Kartı: PTT tarafından üretilen üzerinde Posta Kartı ibaresi bulunan resimli veya resimsiz kartlardır.



Santre: Bir pulun karşılıklı marjlarının birbirine eşit olması yani pul resmini çevreleyen çerçevenin (formanın) pul kağıdının tam ortasına basılmış olması hali.


Seri: Aynı ad altında çıkarılan pulların her değerini içine alan takıma denir.

 


Sürsarş: Değerli kağıtların veya pulun değerini değiştirerek veya değiştirmeksizin başka bir olayı anmak veya pulun çıkarılış amacını değiştirmek için üzerlerine yeni yazılar, rakamlar veya motifler basılması işlemidir.



Şarniyer: Pulların albüme tutturulmasına yarayan küçük zamklı kağıt parçası.


Takse Pulu: Postaya verildiği sırada ücreti hiç ödenmemiş veya eksik ödenmiş posta gönderilerinin alıcılarından veya gerektiğinde göndericilerinden alınan ücretler için kullanılan pullardır. Bunlar başka posta hizmetlerinde kullanılmaz. Halen bizde bu pul türü yoktur.İleride bastırılması mümkündür.


Tematik Pul: Kuş, çiçek, spor, meşhur adamlar,tablolar gibi belli konuların resimlerini taşıyan pullardır.


Tet Beş: Birbirine ters olarak basılmış olarak basılmış iki pula denir. Bunlar baş başa ters, yan yana ters ve ayak ayağa tersbasılmış olabilir. Tet-beş pullar posta ücretlerinin ödenmesinde teker teker dekullanılabilirler. 1956 yılında XXV. Milletlerarası Anti-alkolizm Kongresinianmak için bastırılan pullar bunlara bir örnektir.



Tiraj: Pul ve değerli kağıtların baskı adedi.


Uçak Pulu: Posta ücret tarifesinde uçakla gönderilecek posta maddeleri için öngörülen ücretlerde bastırılan ve üzerlerinde havacılıkla ilgili resimler bulunan pullardır.

 


Varyete: Bir pulun değişik şekillerde basılmasıdır. Erörden farkı varyetenin Posta İşletmesinin kontrolü altında ve çok sayıda olmasıdır.

Pul ve Filatelik Ürün Galerisi

Yıllara ve türlere göre filtreleme yaparak galeriyi görüntüleyebilirsiniz